Festival hakkında

Bugünü ve yarını anlamak için

Bizde, belgesel sinema geleneksel olarak “hafıza” ile ilişkilendirilir hep. Bunda herhalde, belgesel dağarcığımızda ‘tarih belgeselleri’nin ağır basmasının ve bu türün yüzünün daha çok geçmişe dönük olması gerektiği sanısının etkisi var. Oysa kavramın isim babası Grierson’ın ta 1920’lerde belgesel için yaptığı tanım bugün de geçerliliğini koruyor: “Güncelliğin yaratıcı biçimde ele alınışı...”

Toplumsal hafıza önemli, elbette. Ama tek başına “hafıza tazeleme” işinin, günümüzle ilişkilendirilmediği sürece bir işlevi olmasa gerek. Belgesel filmler, bugünü anlamaya, içinde yaşadığımız gerçekliği anlamlandırmaya yardımcı olduğu sürece kalıcı ve etkili olabiliyor.

Bu anlamda, bugünün Bosna’sını anlamak, hatta geleceğin Bosna’sına hazırlıklı olabilmek için, Srebrenica’yı hatırlamak ve hatırlatmak durumundayız. Nitekim festivalde izleyeceğimiz “Srebrenica: Mezardan Yükselen Çığlık”, katliamı o vahşete tanık olup hayatta kalanların deneyimleri üzerinden anlatıyor. “Köprüden Manzaralar”, Kosova’da yakın geçmişin ağır yükü altında şu anda neler yaşandığına ışık tutuyor. İkinci Dünya Savaşı’na kadar uzanan anılarla beslenen şiirsel film “Bir Çeşit Hüzün” bile, bugünün Peru’sunu kavramamıza yardımcı oluyor, vs. Ya da memleketin yerel yöneticilerinin tahammül sınırlarını zorlayan “Kumsal”, bugünü anlattığı kadar Karadeniz sahilinde yaşayanların geleceğini de yansıtıyor.

Denebilir ki, giderek bir mayın tarlasına dönen dünyamızda, belgesel detektörlük işlevi görmeye devam ediyor. Ama bir filmin elinden ancak bu kadarı gelebilir. O mayınların kıyısından geçip gitmek veya arkadan gelenleri düşünüp onları imha etmeye çalışmak; orası bize kalmış…

Dünyanın dört bir yanından ‘güncelliğe yaratıcı bakışlar’ getiren hikayeleri, Balkanlara yakından bakan filmleri, ilk kez topluca seyiciye ulaşacak olan Derviş Zaim’in tüm filmleri, Türkiye’den çıkan en taze belgeselleri ve her zamanki ‘Bodrum filmleri’ seçkisiyle, Bodrum Film Festivali yine dolu dolu bir programla, 5. yılında karşınızda.

İyi seyirler!

Necati Sönmez